Lamiaceae
Salie
Salvia officinalis
Keukensalie is een grijze halfheester voor de zon. Ze rot op natte wintergrond, net als lavendel en rozemarijn. Oogst het jonge blad en snoei niet in het kale hout. De olie is geen huis-, tuin- en keukenmedicijn.
Kenmerken
- Familie
- Lamiaceae
- Hoogte
- 30–60 cm
- Groeiwijze
- Halfheester
- Standplaats
- Volle zon
- Grond
- Zand, Leem
- Water
- Laag
- Bloeit
- juni en juli
- Bloemkleur
- Paars
- Blad
- Ovaal, Gekarteld, Zilver
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Redelijk winterhard op droge grond. Natte klei is de gebruikelijke doodsoorzaak.
- In Nederland
- Niet inheems
Oorsprong
Middellandse Zee, op droge, kalkrijke grond.
Uiterlijk
Ovaal, grijsgroen, rimpelig blad en paarse lipbloemen in de vroege zomer. De basis verhout.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gekarteld en de kleur neigt naar zilver. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juni en juli. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Inslaan en daarna droog. In een pot pas water geven als de grond droog aanvoelt.
Lichtbehoefte
Volle zon. Schaduw geeft slap, groen, weinig aromatisch blad.
Temperatuur
Winterhard op een droge plek. Een natte winter is gevaarlijker dan min vijf.
Voeding
Niet mesten. Schrale grond houdt de plant compact.
Grond
Kalkrijk en doorlatend. Werk grind door zware grond of zet haar in een pot.
Snoeien
Na de bloei licht terugsnoeien tot in het groene blad. In het voorjaar dode punten weghalen. Kaal hout loopt slecht uit.
Onderhoud
Vervang een verhoute, open struik na een jaar of vijf. Stekken in de zomer gaat gemakkelijker dan een oude plant verjongen.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Het blad is een keukenkruid in kleine hoeveelheden. Essentiële olie en grote hoeveelheden thee zijn geen veilig huisgebruik, zeker niet bij kinderen, zwangerschap of huisdieren.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
De struik sterft in maart
De wortels hebben de hele winter in het water gestaan. Volgende plant hoger, in zand of grind.
Wit op het blad
Meeldauw bij benauwde, vochtige lucht. Meer zon en minder water op het blad.
Veelgestelde vragen
Is dit dezelfde plant als bossalie?
Nee. Keukensalie heeft grijsgroen rimpelig blad en wordt houtig. Bossalie is een borderplant met aren en hoort niet in de pan.
Kan salie de winter door in een pot?
Ja, als de pot een gat heeft, niet in een schotel water staat en tegen een muur staat. Een dichte, natte pot vriest stuk en de wortels rotten.
Gerelateerde soorten
Thymus vulgaris
Echte tijm
Echte tijm is een keukenkruid en een lage, geurende bodembedekker voor de zon. Natte Nederlandse winters zijn het knelpunt, niet de vorst. Zet haar in een voeg, een pot of een verhoogd zanderig bed.
Volle zon · juni en juli
Foto: Christian Ferrer, CC BY-SA 4.0
Lavandula angustifolia
Lavendel
Echte lavendel is de betrouwbaarste soort voor Nederlandse tuinen. Ze wil volle zon, schrale grond en een snoeibeurt na de bloei. Op natte klei zonder drainage wordt ze houtig en sterft ze in de winter af.
Volle zon · juni, juli en augustus
Foto: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0
Salvia rosmarinus
Rozemarijn
Rozemarijn is een houtig keukenkruid voor de volle zon en een doorlatende grond. Op natte klei vriest ze in de winter dood. Oogst jonge toppen, niet de oude tak tot op het kale hout.
Volle zon · april, mei en juni
Foto: Daniel Ventura, CC BY-SA 4.0
Mentha spicata
Aarmunt
Aarmunt is het keukenkruid dat een border overneemt via ondergrondse uitlopers. Zet haar in een pot of een ingegraven bak. Het blad is voor de keuken, de plant is geen medicijn, en katten horen er niet van te snoepen als olie.
Volle zon, Halfschaduw · juli en augustus
Foto: AnRo0002, CC0