Grondsoort: zand, klei, veen en leem

Welke grond heb je?

Neem een handvol vochtige grond en knijp. Zand valt uit elkaar en korrelt. Klei laat zich kneden tot een rol en plakt. Veen is donker, licht van gewicht en veerkrachtig. Leem houdt het midden: het kleeft licht en verkruimelt daarna.

De bovenste tien centimeter in een oude tuin is vaak aangevuld met compost of zand. Graaf dieper dan de spade als je wilt weten wat de wortels over vijf jaar tegenkomen. Een dun laagje tuinaarde op zware klei verandert de klei niet.

Zand

Zand warmt snel op, droogt snel uit en houdt voeding slecht vast. Lavendel, tijm, grasklokje en grove den horen hier. Hortensia's en astilbes alleen met veel humus en water, en zelfs dan is het een gevecht.

Verbeteren betekent organisch materiaal toevoegen, niet een vracht klei erdoor mengen. Kleideeltjes in zand zakken en vormen later een harde laag. Mulch en compost, elk jaar een beetje, veranderen het gedrag van de bovengrond.

Klei

Klei is voedselrijk en blijft lang nat. Dat is een voordeel voor peer, winterlinde en veel vaste planten, en een nadeel voor bollen en mediterrane halfheesters. In de winter staat zuurstofloos water rond de wortels. Daar sterven lavendel en dahlia.

Werk niet in natte klei: je maakt kluiten die later keihard worden. Een verhoogde border lost het natte probleem voor gevoelige soorten eerlijker op dan een zak grind onderin een plantgat, dat vaak een badkuip wordt.

Veen

Veen houdt water vast en is vaak zuur. Zwarte els hoort bij natte veenbodems. Veel tuinplanten die 'zure grond' willen, willen geen kletsnat veen. Laat de bodem niet inklinken door hem diep te spitten en droog te leggen; veen oxideert en zakt.

Leem

Leem is de makkelijkste tuinbodem: vocht genoeg, lucht genoeg, voeding genoeg. Beuk, pioenroos en de meeste vaste planten doen het hier zonder kunstgrepen. Ook leem kan dichtslaan als je er nat op loopt.

Van grond naar plant

Gebruik in de gids het filter op grondsoort als een eerste zeef, en lees daarna de soortpagina. Een plant die 'klei' verdraagt, verdraagt nog geen kuil zonder afvoer. Combineer dit met de gids over standplaats.