Malvaceae
Winterlinde
Tilia cordata
De winterlinde geurt in juni en juli en zoemt dan van de bijen. Hij verdraagt snoei en wordt daarom als leilinde gebruikt. Bladluizen produceren honingdauw; zet hem niet boven een terras of een auto als plakkerige zomers je storen.
Kenmerken
- Familie
- Malvaceae
- Hoogte
- 20–30 m
- Groeiwijze
- Dichte kroon, ook als leiboom
- Levensduur
- Enkele eeuwen
- Standplaats
- Volle zon, Halfschaduw
- Grond
- Klei, Leem
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- juni en juli
- Bloemkleur
- Geel, Wit
- Blad
- Hartvormig, Gezaagd, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Schors
- Gegroefd
- Winterhardheid
- Winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa. In Nederland van nature op rijkere grond, en veel aangeplant als laan- en dorpsboom.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Hartvormig blad met een scheve bladvoet, kleiner dan bij de zomerlinde. De bloemen hangen aan een lang schutblad. De bast wordt op latere leeftijd gegroefd.
Bladeren
Het blad is hartvormig, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juni en juli. Vrucht: geen opvallende vrucht. Schors: gegroefd.
Verzorging
Water geven
Jonge leilinden het eerste jaar diep water geven.
Lichtbehoefte
Zon tot halfschaduw.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Niet nodig op klei.
Grond
Voedselrijk en niet te droog.
Snoeien
Leilinden jaarlijks in de winter tot het gestel terugzetten. Een vrijstaande boom alleen uitdunnen als takken echt in de weg zitten.
Onderhoud
Kies de plek met de honingdauw in gedachten. De geur en de bijen zijn de reden om hem wél te planten.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
De bloesem wordt als thee gebruikt; blad en hout zijn geen voedsel. Honingdauw is luizenuitwerpsel, geen sap om te oogsten.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Plakkerig terras
Bladluis. Lieveheersbeestjes volgen meestal. Een boom verplaatsen kan niet; een zithoek verplaatsen wel.
Opslag aan de voet
Linden maken stamopslag. Knip die weg als je een vrije stam wilt.
Veelgestelde vragen
Winterlinde of zomerlinde?
De winterlinde heeft kleiner blad met roodbruine haartoefjes in de nerfoksels. De zomerlinde heeft groter, witter behaard blad en drupt nog sterker. Voor een laan wordt de winterlinde vaker gekozen.
Is lindebloesemthee veilig?
Gedroogde bloemen van Tilia worden traditioneel gebruikt. Pluk niet langs een drukke weg en gebruik geen blad. Dit is geen medicijnadvies; bij klachten ga je naar een arts.
Waarom zoemen de bloemen zo hard?
De bloei valt in een periode met veel honingbijen en hommels, en de bloem geeft veel nectar. Mensen met een insectenallergie willen geen zitbank direct onder de kroon.
Gerelateerde soorten
Acer pseudoplatanus
Gewone esdoorn
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Betula pendula
Ruwe berk
De ruwe berk is een lichte pionier met witte schors en afhangende twijgen. Hij wordt niet eeuwenoud en zaait zich gemakkelijk uit. Het stuifmeel is een bekende hooikoortsbron. Zet hem niet boven een terras als je in april buiten wilt zitten.
Volle zon · april
Foto: Percita at Flickr, CC BY-SA 2.0
Salix alba
Schietwilg
De schietwilg groeit hard, wortelt waar hij vocht vindt en breekt in de storm als het hout zwaar wordt. Knotten is een beheervorm, geen verplichte jaarlijkse knipbeurt voor elke wilg. De wortels kunnen drainagebuizen volgen.
Volle zon · april
Foto: AnRo0002, CC0
Sorbus aucuparia
Wilde lijsterbes
De wilde lijsterbes blijft relatief klein, bloeit wit en draagt oranje bessen die vogels snel vinden. Hij verdraagt arme grond en wind. De boom wordt niet oud, maar is een van de betere keuzes voor een tuin die geen laanboom kan dragen.
Volle zon, Halfschaduw · mei en juni
Foto: AnRo0002, CC0