
Lamiaceae
Lavendel
Lavandula angustifolia
Echte lavendel is de betrouwbaarste soort voor Nederlandse tuinen. Ze wil volle zon, schrale grond en een snoeibeurt na de bloei. Op natte klei zonder drainage wordt ze houtig en sterft ze in de winter af.
Kenmerken
- Familie
- Lamiaceae
- Hoogte
- 40–70 cm
- Groeiwijze
- Halfheester
- Standplaats
- Volle zon
- Grond
- Zand, Leem
- Water
- Laag
- Bloeit
- juni, juli en augustus
- Bloemkleur
- Paars, Blauw
- Blad
- Lancetvormig, Glad, Zilver
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Winterhard in Nederland op doorlatende grond, ongeveer USDA-zone 5–8. Natte kou is riskanter dan vorst.
- In Nederland
- Niet inheems
Oorsprong
Westelijke Middellandse Zee, op droge, kalkrijke hellingen.
Uiterlijk
Een compacte halfheester met smalle grijze bladeren en aren van paarsblauwe bloemen. Het hele gewas ruikt bij aanraking.
Bladeren
Het blad is lancetvormig, de rand is glad en de kleur neigt naar zilver. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juni, juli en augustus. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Alleen water geven tot de plant is aangeslagen. Daarna alleen bij langdurige droogte in een pot. In de volle grond op zand redt ze zich.
Lichtbehoefte
Minimaal zes uur zon. Halfschaduw geeft slappe groei en weinig bloei.
Temperatuur
De plant verdraagt vorst. Een warme, natte winter is ongunstiger dan een koude, droge.
Voeding
Niet mesten. Compost in het plantgat is genoeg. Voedselrijke grond geeft blad in plaats van bloem.
Grond
Licht, kalkrijk en snel drogend. Op klei een verhoogd bed of veel grind door de plantplek mengen.
Snoeien
Snoei na de bloei, in augustus, de uitgebloeide aren weg en neem een beetje van het groene blad mee. Snoei nooit diep in het kale hout; daar loopt lavendel slecht uit.
Onderhoud
Vervang planten die onderaan verhout en openvallen, meestal na acht tot tien jaar. Stek in de zomer voor nieuwe planten.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
De etherische olie is geconcentreerd en hoort niet onverdund op de huid of in de buurt van katten. De plant in de border is geen voedsel. Katten zijn gevoeliger voor de olie dan voor een struik in de tuin.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Plant sterft in de winter
Bijna altijd natte grond, niet de vorst zelf. Verbeter de afwatering of zet lavendel in een pot die je tegen aanhoudende regen kunt schuiven.
Kale, houtige basis
Jaren niet gesnoeid. Lichte jaarlijkse snoei houdt haar bossig. Een oude struik die alleen nog op kale takken staat, vervang je beter.
Veelgestelde vragen
Wanneer snoei je lavendel?
Direct na de bloei, meestal in augustus. Knip de bloemstelen en de bovenste groene scheuten terug. Een tweede, lichtere correctie kan in april, zodra de groei zichtbaar is. Snoei niet in het oude hout.
Welke lavendel overleeft de Nederlandse winter?
Lavandula angustifolia is de eerste keus. Kuiflavendel (Lavandula stoechas) is mooier in het voorjaar en veel gevoeliger voor natte vorst. Die hoort in een pot die je kunt beschermen.
Trekt lavendel bijen?
Ja. De bloemen zijn een stabiele voedselbron in juli, als veel voorjaarsbloeiers al klaar zijn. Spuit geen insectenmiddel op een plant die je om de bijen hebt gezet.
Gerelateerde soorten

Dahlia
Dahlia
Dahlia's bloeien van juli tot de eerste nachtvorst, op voorwaarde dat je ze blijft plukken. De knollen zijn niet betrouwbaar winterhard in een natte Nederlandse tuin. Rooien na de eerste vorst is de zekere weg.
Volle zon · juli, augustus, september en oktober
Foto: Muhammad Mahdi Karim, GFDL 1.2

Thymus vulgaris
Echte tijm
Echte tijm is een keukenkruid en een lage, geurende bodembedekker voor de zon. Natte Nederlandse winters zijn het knelpunt, niet de vorst. Zet haar in een voeg, een pot of een verhoogd zanderig bed.
Volle zon · juni en juli
Foto: Christian Ferrer, CC BY-SA 4.0

Hydrangea macrophylla
Hortensia
De boerenhortensia bloeit met bollen of schermen van juli tot ver in de herfst. Of ze volgend jaar bloeit, hangt af van de snoei: de meeste oude rassen bloeien op hout van vorig jaar. De kleur verschuift met de zuurgraad van de grond, maar alleen bij roze en blauwe vormen.
Halfschaduw, Volle zon · juli, augustus en september
Foto: kishimoto_toshio, CC BY 4.0

Rosa
Roos
Een roos wil zon, lucht om het blad en grond die niet kletsnat blijft. Kies bij voorkeur een ras met ADR- of vergelijkbare gezondheidskeur: die heeft minder last van sterroetdauw. Snoeien doet de plant niet dood; nooit snoeien wel.
Volle zon · juni, juli, augustus en september
Foto: Houstička, CC BY-SA 4.0
