Rozemarijn (Salvia rosmarinus). Daniel Ventura, CC BY-SA 4.0. Bron op Wikimedia Commons

Lamiaceae

Rozemarijn

Salvia rosmarinus

Rozemarijn is een houtig keukenkruid voor de volle zon en een doorlatende grond. Op natte klei vriest ze in de winter dood. Oogst jonge toppen, niet de oude tak tot op het kale hout.

Kruiden Tuinplanten

Vergelijking (0/3)

Kenmerken

Familie: Lamiaceae
Hoogte: 40–120 cm
Groeiwijze: Halfheester
Standplaats: Volle zon
Grond: Zand, Leem
Water: Laag
Bloeit: april, mei en juni
Bloemkleur: Blauw, Wit
Blad: Naaldvormig, Glad, Groen
Vrucht: Geen opvallende vrucht
Winterhardheid: Matig. Droge kou overleeft ze beter dan natte klei. In een pot vorstvrij of tegen een muur.
In Nederland: Niet inheems

Oorsprong

Middellandse Zee, op droge rotsgrond. Lang Rosmarinus officinalis genoemd.

Uiterlijk

Smalle, donkergroene naaldachtige bladeren met een grijze onderkant, en kleine lipbloemen in blauw of wit.

Bladeren

Het blad is naaldvormig, de rand is glad en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.

Bloei en vruchten

Bloeit: april, mei en juni. Vrucht: geen opvallende vrucht.

Verzorging

Water geven

Alleen inslaan en daarna laten drogen. In een pot vaker dan in de volle grond, maar nooit een volle schotel.

Lichtbehoefte

Volle zon. In de schaduw wordt het loof slap en aroma-arm.

Temperatuur

Tegen een zuidmuur op zand vaak winterhard. Op natte klei in het binnenland niet op rekenen.

Voeding

Niet mesten. Arme grond geeft harder, geurender loof.

Grond

Scherpe drainage, eventueel een derde grind. Geen veengrond die nat blijft.

Snoeien

Na de bloei de toppen licht innemen, tot in het groene hout. Oud kaal hout loopt slecht uit.

Onderhoud

Vervang een houtige, open gevallen struik na een jaar of zes. Stek in de zomer liever dan diep snoeien.

Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.

Giftigheid

Het blad is een keukenkruid in kleine hoeveelheden. De etherische olie is geconcentreerd en hoort niet onverdund bij huisdieren of in de mond. Niet als medicijn gebruiken.

Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info

Veelvoorkomende problemen

Bruin en dood na de winter

Natte voet, niet alleen de vorst. Volgend exemplaar hoger planten, in zand of in een pot die je kunt verplaatsen.

Weinig geur

Te veel water en mest, of te weinig zon. Laat de grond drogen.

Veelgestelde vragen

Is rozemarijn winterhard in Nederland?

Op droge, zonnige grond vaak wel. Op natte klei in de schaduw meestal niet. Een pot die je tegen de muur zet, is de zekere route.

Mag ik de olie op mijn hond doen?

Nee. Het keukenblad in een gerecht voor mensen is iets anders dan olie bij een dier. Bij een huisdier bel je de dierenarts, je doseert geen olie.

Gerelateerde soorten

Lavandula angustifolia

Lavendel

Echte lavendel is de betrouwbaarste soort voor Nederlandse tuinen. Ze wil volle zon, schrale grond en een snoeibeurt na de bloei. Op natte klei zonder drainage wordt ze houtig en sterft ze in de winter af.

Volle zon · juni, juli en augustus

Foto: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0

Thymus vulgaris

Echte tijm

Echte tijm is een keukenkruid en een lage, geurende bodembedekker voor de zon. Natte Nederlandse winters zijn het knelpunt, niet de vorst. Zet haar in een voeg, een pot of een verhoogd zanderig bed.

Volle zon · juni en juli

Foto: Christian Ferrer, CC BY-SA 4.0

Salvia officinalis

Salie

Keukensalie is een grijze halfheester voor de zon. Ze rot op natte wintergrond, net als lavendel en rozemarijn. Oogst het jonge blad en snoei niet in het kale hout. De olie is geen huis-, tuin- en keukenmedicijn.