.jpg){kind=link}
Fagaceae
Zomereik
Quercus robur
De zomereik wordt eeuwen oud en draagt honderden insectensoorten. De kroon wordt breed, de wortels gaan diep en ver. In een kleine tuin is hij op termijn te groot. Het blad heeft een kort steeltje, de eikel een lang steeltje: dat onderscheidt hem van de wintereik.
Kenmerken
- Familie
- Fagaceae
- Hoogte
- 20–35 m
- Groeiwijze
- Brede, onregelmatige kroon
- Levensduur
- Enkele eeuwen, soms ouder
- Standplaats
- Volle zon, Halfschaduw
- Grond
- Klei, Leem, Zand
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- mei
- Bloemkleur
- Geel, Groen
- Blad
- Gelobd, Gelobd, Groen
- Vrucht
- Noot
- Schors
- Gegroefd
- Winterhardheid
- Volledig winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa. In Nederland op klei, leem en vochtige zandgrond, minder op arm droog zand dan de wintereik.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Gelobd blad, gegroefde grijze bast op latere leeftijd en eikels in een napje. De knoppen zitten aan het eind van de twijg in een groepje.
Bladeren
Het blad is gelobd, de rand is gelobd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: mei. Vrucht: noot. Schors: gegroefd.
Verzorging
Water geven
Een jonge aanplant twee zomers water geven. Daarna alleen bij extreme droogte.
Lichtbehoefte
Zon. In de schaduw van andere bomen blijft hij iel.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Niet. Een boom in het gazon heeft meer aan een open boomspiegel dan aan mest.
Grond
Diep en niet constant nat. Hoge grondwaterstand beperkt de beworteling.
Snoeien
Snoei zo min mogelijk. Dode takken in de kroon zijn deels natuurlijk. Laat zwaar snoeiwerk aan iemand die bomen kent; een eik reageert slecht op een wilde knot.
Onderhoud
Geef de kroon de ruimte van de volwassen boom, niet van de spriet uit de kwekerij. Plant niet boven leidingen.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Eikels en jong blad bevatten tannines. Grote hoeveelheden zijn schadelijk voor vee en paarden. Geen voedsel voor mensen.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Eikenprocessierups
De brandharen van de rups veroorzaken jeuk en luchtwegklachten. Raak de nesten niet aan. Gemeenten bestrijden langs wegen; in een natuurlijke situatie horen predatoren erbij. Meld nesten op drukke plekken bij de gemeente.
Meeldauw op jong blad
Vooral na een warme, droge start. Lelijk, zelden dodelijk voor een gevestigde boom.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen zomer- en wintereik?
Bij de zomereik (Quercus robur) heeft het blad een kort steeltje en een oorvormige bladvoet, en de eikel een lang steeltje. Bij de wintereik is dat omgekeerd. De wintereik staat meer op droge, arme zandgrond.
Hoe snel groeit een zomereik?
De eerste jaren tientallen centimeters per jaar, daarna langzamer. Reken in een mensenleven op een grote boom. Dat is een reden om hem niet drie meter van een gevel te zetten.
Mag je eikels planten uit het bos?
Alleen met toestemming van de eigenaar, en niet op grote schaal. Voor een tuin is een boom van een kwekerij met bekende herkomst praktischer. Plant geen eikels uit een ander landschap in een natuurgebied.
Gerelateerde soorten
Fagus sylvatica
Beuk
De beuk heeft een gladde grijze stam en een dichte kroon die weinig licht doorlaat. Hij verdraagt snoei als haag, maar een volwassen boom verdraagt geen graafwerk op de wortels en geen opeens blootgelegde stam. Droogte van de laatste jaren laat beuken kwijnen.
Halfschaduw, Volle zon · mei
Foto: Steinbergjohann, CC BY-SA 3.0 at
Fraxinus excelsior
Gewone es
De gewone es heeft een open kroon en laat veel licht door, tot de essentaksterfte toeslaat. Die schimmelziekte maakt aanplant op dit moment een risico. Plant niet automatisch een es omdat hij inheems is; kijk naar de gezondheid van essen in de buurt.
Volle zon · april en mei
Foto: No machine-readable author provided. MPF assumed (based on copyright claims)., CC BY 2.5
Acer pseudoplatanus
Gewone esdoorn
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Carpinus betulus
Haagbeuk
Haagbeuk is de praktische haagboom voor mensen die een beukenhaag willen maar nattere grond hebben. Het blad is gezaagd, de stam gegroefd. Als vrijstaande boom wordt hij groot, maar hij laat zich goed in vorm knippen.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: Willow, CC BY 2.5