Ulmaceae
Ruwe iep
Ulmus glabra
De ruwe iep is een inheemse boom met scheef blad en gevleugelde zaden. Iepenziekte heeft veel iepen geveld. Plant haar niet gedachteloos naast een pad, en koop bij voorkeur een type dat minder gevoelig is als je een laan wilt.
Kenmerken
- Familie
- Ulmaceae
- Hoogte
- 20–30 m
- Groeiwijze
- Boom
- Standplaats
- Volle zon, Halfschaduw
- Grond
- Leem, Klei
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- maart
- Bloemkleur
- Groen
- Blad
- Ovaal, Gezaagd, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Schors
- Gegroefd
- Winterhardheid
- Volledig winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Inheems in Europa. In Nederland vooral op rijkere grond in het oosten en in beekdalen.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Groot, scheef ovaal blad met een ruwe bovenkant en een dubbel gezaagde rand. De zaden zijn platte ronde schijven.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: maart. Vrucht: geen opvallende vrucht. Schors: gegroefd.
Verzorging
Water geven
Jonge bomen het eerste jaar bij droogte water geven. Daarna hoort ze op vochthoudende grond.
Lichtbehoefte
Zon of halfschaduw. Een gesloten bos laat haar doorgroeien tot een hoge, kale stam.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Niet nodig op normale grond.
Grond
Voedselrijk en vochthoudend. Op arme droge zandgrond is een eik eerlijker.
Snoeien
Snoei in de winter en voorkom grote wonden. Iepenziekte komt binnen via kevers die op verse wonden afkomen.
Onderhoud
Ruim aangetast hout niet op een stapel naast gezonde iepen. Een boom met verwelkte takken in de zomer laat je beoordelen.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Geen voedsplant. Het blad kan de huid irriteren. Dit is geen boom om te gebruiken als veevoer.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Iepenziekte
Een tak verwelkt in de zomer, daarna de kroon. De schimmel komt via de iepenspintkever. Dode bomen zijn een broedplaats en horen niet te blijven liggen.
Zaailingen in de border
De gevleugelde zaden kiemen gemakkelijk. Wied ze jong, voor de penwortel vastzit.
Veelgestelde vragen
Kan ik nog een iep planten?
Ja, als je weet wat iepenziekte doet. Voor een laan bestaan minder gevoelige selecties. Een wilde zaailing naast een rij oude iepen is een risico.
Hoe herken ik het blad?
De bladvoet is scheef: de ene helft begint lager aan de steel. De bovenkant voelt ruw, ruwer dan bij de gladde iep.
Gerelateerde soorten
Fagus sylvatica
Beuk
De beuk heeft een gladde grijze stam en een dichte kroon die weinig licht doorlaat. Hij verdraagt snoei als haag, maar een volwassen boom verdraagt geen graafwerk op de wortels en geen opeens blootgelegde stam. Droogte van de laatste jaren laat beuken kwijnen.
Halfschaduw, Volle zon · mei
Foto: Steinbergjohann, CC BY-SA 3.0 at
Fraxinus excelsior
Gewone es
De gewone es heeft een open kroon en laat veel licht door, tot de essentaksterfte toeslaat. Die schimmelziekte maakt aanplant op dit moment een risico. Plant niet automatisch een es omdat hij inheems is; kijk naar de gezondheid van essen in de buurt.
Volle zon · april en mei
Foto: No machine-readable author provided. MPF assumed (based on copyright claims)., CC BY 2.5
Acer pseudoplatanus
Gewone esdoorn
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Carpinus betulus
Haagbeuk
Haagbeuk is de praktische haagboom voor mensen die een beukenhaag willen maar nattere grond hebben. Het blad is gezaagd, de stam gegroefd. Als vrijstaande boom wordt hij groot, maar hij laat zich goed in vorm knippen.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: Willow, CC BY 2.5