Crassulaceae
Hemelsleutel
Hylotelephium spectabile
Hemelsleutel bloeit laat, met platte schermen die van groen naar roze en daarna naar bruin verkleuren. De vlezige bladeren verdragen droogte. De uitgebloeide schermen zijn in de winter nog structuur in de border.
Kenmerken
- Familie
- Crassulaceae
- Hoogte
- 40–60 cm
- Groeiwijze
- Opgaande vetplant
- Standplaats
- Volle zon
- Grond
- Zand, Leem
- Water
- Laag
- Bloeit
- augustus, september en oktober
- Bloemkleur
- Roze
- Blad
- Ovaal, Gekarteld, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Goed winterhard.
- In Nederland
- Niet inheems
Oorsprong
Oost-Azië. Vaak nog Sedum spectabile genoemd.
Uiterlijk
Dikke, grijsgroene bladeren aan stevige stengels en brede bloemschermen. De knoppen lijken op broccoli voor ze openen.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gekarteld en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: augustus, september en oktober. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Weinig, zodra de plant staat. Natte schaduw maakt haar slap en bloeiarmer.
Lichtbehoefte
Volle zon.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Arme grond geeft stevigere planten. Niet bijmesten.
Grond
Doorlatend. Op rijke klei vallen de stengels uiteen.
Snoeien
Laat de schermen staan tot het vroege voorjaar en knip dan tot de grond. Terugknippen in mei (Chelsea chop) maakt lagere, stevigere pollen.
Onderhoud
Delen in het voorjaar. Vogels pikken soms aan de schermen; dat is geen ziekte.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Niet bekend als ernstig giftig. Het sap kan de huid licht irriteren.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Stengels vallen uiteen
Te veel voeding of schaduw. Zet de plant zonniger en knip haar in mei een derde terug.
Kale plekken in de pol
Veroudering. Deel de jonge randen en gooi het houtige hart weg.
Veelgestelde vragen
Is hemelsleutel een sedum?
In de praktijk wel: kwekers gebruiken die naam nog. Botanisch heet de hogere herfstbloeier nu Hylotelephium. Lage muurpeper is een ander geslacht en een andere groeiwijze.
Waarom bloeit ze zo laat?
De soort legt in de nazomer bloem aan en is daarmee een van de laatste voedselbronnen voor insecten. De knoppen zijn al weken zichtbaar voor de kleur komt.
Kun je de schermen drogen?
Ja. Snijd ze als ze net open zijn voor kleur, of laat ze aan de plant voor de bruine wintersilhouetten.
Gerelateerde soorten
Eriocapitella hupehensis
Herfstanemoon
De herfstanemoon bloeit van augustus tot in oktober met roze of witte schotels boven een pol gelobd blad. Eenmaal aangeslagen breidt ze zich uit. Verplanten vindt ze niet prettig.
Halfschaduw, Volle zon · augustus, september en oktober
Foto: JJ Harrison ( https://www.jjharrison.com.au/ ), CC BY-SA 3.0
Symphyotrichum novae-angliae
Nieuw-Engelse aster
Deze aster bloeit van september tot de vorst met paarse of roze bloemen en is voedsel voor late insecten. Ze wil zon en lucht, anders komt er meeldauw op het blad. Knip haar in de winter niet tot een kale pol als je de zaden voor vinken wilt laten staan.
Volle zon · september en oktober
Foto: The Cosmonaut, CC BY-SA 2.5 ca
Astilbe
Astilbe
Astilbe bloeit met pluimen in roze, wit of rood boven varenachtig blad. Zonder vochtige grond verbrandt ze, ook in de schaduw. Het is een van de weinige kleurrijke vaste planten voor een natte, lichte schaduwplek.
Halfschaduw, Schaduw · juni, juli en augustus
Foto: Guillaume Baviere from Copenhagen, Denmark, CC BY-SA 2.0
Chrysanthemum
Chrysant
Chrysanten bloeien als de dagen korten, van september tot de vorst. Tuinvormen die als vaste plant worden verkocht, overleven een Nederlandse winter alleen op doorlatende grond. De potchrysant uit de supermarkt is een kamerplant voor één seizoen.
Volle zon · september, oktober en november
Foto: Prince ovy, CC BY-SA 4.0