Taxaceae
Taxus
Taxus baccata
Taxus is de donkere, wintergroene haag die wél uitloopt op oud hout. Bijna de hele plant is zeer giftig. Alleen het rode vruchtvlees rond het zaad eten vogels; het zaad zelf is giftig. Snoei niet als paarden bij het maaisel kunnen.
Kenmerken
- Familie
- Taxaceae
- Hoogte
- 10–20 m als boom, als haag zo hoog als je scheert
- Groeiwijze
- Dichte struik of boom
- Levensduur
- Eeuwen
- Standplaats
- Schaduw, Halfschaduw, Volle zon
- Grond
- Klei, Leem, Zand
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- maart en april
- Bloemkleur
- Geel
- Blad
- Lancetvormig, Glad, Groen
- Vrucht
- Bes
- Schors
- Schilferend
- Winterhardheid
- Winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa. In Nederland zeldzaam wild, veel aangeplant als haag.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Platte, donkergroene naalden in twee rijen en een rood, besachtig manteltje rond een hard zaad. De stam is roodbruin en schilferig.
Bladeren
Het blad is lancetvormig, de rand is glad en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: maart en april. Vrucht: bes. Schors: schilferend.
Verzorging
Water geven
Het eerste jaar, daarna alleen bij langdurige droogte in een haag op zand.
Lichtbehoefte
Schaduw wordt beter verdragen dan door de meeste coniferen.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Een oude haag op arme grond kan een lichte organische gift gebruiken. Niet overdrijven.
Grond
Goed doorlatend. Op kletsnatte grond sterft de haag pleksgewijs.
Snoeien
Scheren in juni en eventueel in augustus. Een te breed geworden haag kun je, anders dan bij thuja, tot in het oude hout terugzetten. Doe dat in fasen.
Onderhoud
Ruim snoeisel op. Eén hoop in de wei is genoeg voor een ernstig ongeval met paarden.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Zeer giftig, behalve het rode vruchtvlees. Naalden, schors en zaden veroorzaken levensbedreigende vergiftiging bij mensen, honden, katten en paarden. Voer snoeisel nooit aan dieren en leg het niet in de wei.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Bruine plekken in de haag
Wateroverlast, een wisselende grond of taxuskever. De kever vreet 's nachts inkepingen in het blad; de larven vreten wortels. Een natte voet is vaker de oorzaak dan de kever.
Geen bessen
Taxus is tweehuizig. Een mannelijke plant geeft geen rode vruchten. In een haag staan vaak beide, maar een solitaire man blijft kaal.
Veelgestelde vragen
Is taxus giftiger dan andere haagplanten?
Ja. Het risico voor paarden en honden is reëel, niet theoretisch. Kies een andere haag als dieren bij het snoeisel kunnen, en bel bij inname direct een dierenarts of het NVIC.
Waarom kiezen mensen toch voor taxus?
Omdat hij dicht wordt, oud wordt en terugsnoei verdraagt. Een thuja die te breed is, loopt niet uit op kaal hout. Taxus wel.
Is de venijnboom hetzelfde?
Ja, venijnboom is de Nederlandse naam voor Taxus baccata.
Gerelateerde soorten
Pinus sylvestris
Grove den
De grove den heeft een oranje schors hoog in de kroon en naalden in paren. Hij verdraagt arme zandgrond en wordt op rijkere grond snel een hoge, ijle boom. In een kleine tuin is een den zelden de juiste schaal.
Volle zon · mei
Foto: Mickaël Delcey ( Silverkey ), CC BY-SA 3.0
Juniperus communis
Jeneverbes
De jeneverbes is een inheemse naaldstruik met een zeer variabele vorm, van zuil tot kruipend. Wilde struiken op de heide zijn beschermd door hun zeldzaamheid en horen niet te worden uitgegraven. In de tuin vraag je om kweekmateriaal, niet om een plant uit het veld.
Volle zon · mei en juni
Foto: Xemenendura, CC BY-SA 4.0
Acer pseudoplatanus
Gewone esdoorn
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Corylus avellana
Hazelaar
De hazelaar bloeit in de winter met gele katjes en geeft noten als er een geschikte bestuiver in de buurt staat. Hij blijft een meerstammige struik, tenzij je hem als boom opkroont. Eekhoorns zijn sneller met oogsten dan de meeste tuiniers.
Volle zon, Halfschaduw · januari, februari en maart
Foto: AnRo0002, CC0