Asparagaceae
Lelietje-van-dalen
Convallaria majalis
Lelietje-van-dalen geurt sterk en breidt uit met wortelstokken. Alle delen zijn giftig. Plant haar waar je een gesloten tapijt wilt en waar kinderen niet van de bessen eten. Op natte klei doet ze het slecht.
Kenmerken
- Familie
- Asparagaceae
- Hoogte
- 15–25 cm
- Groeiwijze
- Wortelstok
- Standplaats
- Halfschaduw, Schaduw
- Grond
- Zand, Leem
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- mei
- Bloemkleur
- Wit
- Blad
- Ovaal, Glad, Groen
- Vrucht
- Bes
- Winterhardheid
- Winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa. In Nederland in bossen op de hogere zandgronden en in de duinen, en als stinzenplant.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Twee ovale bladeren en een gebogen steel met witte klokjes. Daarna oranje bessen. Het blad staat vaak in een dicht dek.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is glad en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: mei. Vrucht: bes.
Verzorging
Water geven
Vochtig in het voorjaar, niet moerassig.
Lichtbehoefte
Halfschaduw. In diepe schaduw vooral blad, weinig bloem.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Bladcompost.
Grond
Humusrijk en luchtig. Een kalkarme bosbodem past.
Snoeien
Niets, behalve lelijk blad. De plant trekt zelf in.
Onderhoud
Plant wortelstokken in de herfst, ondiep. Geef haar ruimte of een begrensd vak.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Zeer giftig, inclusief de bessen en het vaaswater. Hartglycosiden kunnen ernstige vergiftiging veroorzaken. Niet plukken in een huis met kleine kinderen of katten.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Alleen blad
Te jong, te donker, of een te dichte mat. Een zonniger rand van het bosvak bloeit beter.
Bessen
Die horen bij de plant en zijn giftig. Knip de stelen weg als kinderen in de tuin spelen.
Veelgestelde vragen
Is lelietje-van-dalen inheems?
Ja, op de binnenlandse zandgronden en in de duinen. Op veel buitenplaatsen is ze ook aangeplant. Gebruik de Verspreidingsatlas om wilde groeiplaatsen te onderscheiden van tuinen.
Waarom is de geur binnen overweldigend?
De bloem is sterk voor haar formaat. Een kleine vaas is genoeg, en het water is giftig. Zet die vaas buiten bereik.
Kan de plant onder een heg?
Ja, als de grond humusrijk is en niet wordt opengeschoffeld. Eenmaal gesloten houdt ze onkruid tegen.
Gerelateerde soorten
Bellis perennis
Madeliefje
Het madeliefje bloeit laag in het gras, van het vroege voorjaar tot ver in de herfst als er gemaaid wordt. Het is een inheemse plant van korte vegetatie, geen borderplant die een meter hoog wordt. Dit is geen wildplukgids.
Volle zon, Halfschaduw · maart, april, mei, juni, juli, augustus, september en oktober
Foto: AnRo0002, CC0
Ajuga reptans
Kruipend zenegroen
Kruipend zenegroen maakt een laag tapijt en in het voorjaar blauwe bloeiaren. De plant hoort in vochtige halfschaduw. Op droge zandgrond in de zon verdwijnt ze. Bonte rassen zijn tuinselecties van dezelfde soort.
Halfschaduw, Schaduw · april, mei en juni
Foto: G. Edward Johnson, CC BY-SA 3.0
Crataegus monogyna
Eenstijlige meidoorn
De eenstijlige meidoorn is een doornige inheemse struik of kleine boom. Hij bloeit wit in mei en draagt rode vruchten. In een heg biedt hij nestgelegenheid. Plant hem niet naast een pad zonder te rekenen op de doorns.
Volle zon, Halfschaduw · mei
Foto: AnRo0002, CC0
Epimedium
Elfenbloem
De elfenbloem bedekt de grond onder bomen met leerachtig blad en bloeit in april met kleine bloemen op dunne steeltjes. Ze groeit langzaam dicht en woekert niet als maagdenpalm. Droge schaduw verdraagt ze beter dan een natte kuil.
Schaduw, Halfschaduw · april en mei
Foto: Maja Dumat, CC BY 2.0