Rosaceae
Appel
Malus domestica
Een appelboom vraagt zon, een ras dat bij een bestuiver past en snoei die licht in de kroon houdt. De wilde appel (Malus sylvestris) is een andere, zeldzame soort. In de tuin plant je een ras op een onderstam die bij de ruimte past.
Kenmerken
- Familie
- Rosaceae
- Hoogte
- 2–10 m, afhankelijk van de onderstam
- Groeiwijze
- Fruitboom
- Standplaats
- Volle zon
- Grond
- Leem, Klei
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- april en mei
- Bloemkleur
- Wit, Roze
- Blad
- Ovaal, Gezaagd, Groen
- Vrucht
- Pitvrucht
- Schors
- Ruw
- Winterhardheid
- Winterhard.
- In Nederland
- Niet inheems
Oorsprong
De gecultiveerde appel komt uit kruisingen met wilde appels uit Azië en Europa.
Uiterlijk
Eirond, gezaagd blad, witte of roze bloesem en een pitvrucht. De boomvorm hangt af van de onderstam: van laagstam tot hoogstam.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: april en mei. Vrucht: pitvrucht. Schors: ruw.
Verzorging
Water geven
Bij droogte tijdens de vruchtgroei, vooral bij laagstammen met een kleine kluit.
Lichtbehoefte
Minimaal een halve dag zon, liever meer. Een appel tegen een noordmuur valt tegen.
Temperatuur
Winterhard. Late vorst tijdens de bloei kost de oogst van dat jaar.
Voeding
Compost in het voorjaar op arme grond. Te veel stikstof geeft blad en weinig vrucht, en meer schurft.
Grond
Voedselrijk en niet kletsnat. Op puur zand veel organisch materiaal.
Snoeien
Pitvruchten snoei je in de winter. Haal waterloten, kruisende takken en naar binnen groeiend hout weg. Een laagstam vraagt jaarlijks werk; een hoogstam minder, maar je hebt een ladder nodig.
Onderhoud
Dun in juni een deel van de vruchten als de boom te zwaar hangt. Dat voorkomt beurtjaren en gebroken takken. Kies een ras met een bekende bestuiver, of een zelfbestuivend ras als je maar één boom kwijt kunt.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
De pitten bevatten cyanogene stoffen. Een paar pitten per ongeluk doorslikken is geen ramp; pitten fijnmalen en eten wel. Het blad is geen veevoer in grote hoeveelheden.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Schurft
Zwarte vlekken op blad en vrucht, erger in een nat voorjaar en in een dichte kroon. Snoei voor licht en kies een ras dat minder gevoelig is.
Wormstekigheid
Larven van de fruitmot. Ruim valfruit op. In een kleine tuin is dat vaak genoeg om de druk laag te houden.
Veelgestelde vragen
Heb je twee appelbomen nodig?
Veel rassen wel, omdat het stuifmeel van een ander ras moet komen dat tegelijk bloeit. Sommige rassen zijn braamvrij zelfbestuivend en zetten alleen meer vrucht met een buur. Vraag de kweker naar de combinatie, niet alleen naar de smaak.
Welke onderstam kies je?
Voor een kleine tuin een trage onderstam, zodat de boom laag blijft. Die heeft wel een paal en meer water nodig. Een hoogstam op sterke onderstam wordt groot en past in een weiland, niet in een rijtjeshuis.
Wanneer snoei je een appel?
In de winter, als het niet hard vriest. Zomersnoei kan te hard groeiende waterloten afremmen. Snoei niet alles in één jaar kaal.
Gerelateerde soorten
Cydonia oblonga
Kweepeer
De kweepeer is een kleine boom met grote bleekroze bloemen en gele, harde vruchten die je kookt. Ze verdraagt een natte Nederlandse zomer beter dan een perzik en wordt zelden zo groot als een appel op hoogstam.
Volle zon · mei
Foto: Stan Shebs, CC BY-SA 3.0
Pyrus communis
Peer
De peer bloeit iets eerder dan de appel en is daardoor gevoeliger voor late nachtvorst. Een leivorm tegen een warme muur lost dat in een kleine tuin deels op. Ook peren hebben vaak een bestuiver nodig.
Volle zon · april
Foto: Vera Buhl, CC BY-SA 3.0
Prunus domestica
Pruim
De pruim bloeit wit in april en draagt in de nazomer, als het ras bij het klimaat past en een bestuiver in de buurt staat. Snoei steenvruchten in de zomer. Blad en pitten zijn giftig.
Volle zon · april
Foto: YAMAMAYA, CC BY-SA 3.0
Prunus avium
Zoete kers
De zoete kers bloeit wit in april en wordt zonder onderstam een grote boom. Vogels zijn je mede-oogsters. Snoei steenvruchten in de zomer, niet midden in de winter, om loodglans en andere infecties te beperken.
Volle zon · april
Foto: AnRo0002, CC0